Glosari tuntutan kemalangan
Istilah undang-undang dan insurans dalam tuntutan kemalangan, diterangkan dengan bahasa mudah.
Istilah dalam surat daripada syarikat insurans, polis dan mahkamah, diterangkan dengan bahasa harian. Disusun mengikut huruf pertama.
A–D
Bencana alam (act of God)Bencana alam ialah kejadian semula jadi di luar kawalan manusia, seperti banjir kilat, yang boleh menjejaskan siapa bertanggungjawab atas sesuatu kemalangan.AfidavitAfidavit ialah kenyataan bertulis yang diikrarkan di hadapan pesuruhjaya sumpah, digunakan sebagai bukti dalam permohonan atau prosiding mahkamah.Akuan berkanun: maksud dan kegunaanAkuan berkanun ialah kenyataan bersumpah yang kadangkala digunakan untuk menjelaskan laporan polis lewat atau dokumen yang hilang dalam tuntutan kemalangan.Pembahagian liabilitiPembahagian liabiliti ialah cara mahkamah Malaysia membahagikan kesalahan mengikut peratusan apabila lebih daripada seorang menyumbang kepada sesuatu kemalangan.Penilaian ganti rugiPenilaian ganti rugi ialah proses mahkamah menentukan nilai tuntutan kecederaan selepas soal liabiliti sudah diputuskan atau diakui oleh pihak yang bersalah.Bank Negara Malaysia (BNM)Bank Negara Malaysia ialah bank pusat yang mengawal selia industri insurans di Malaysia, termasuk rangka kerja di sebalik skim insurans motor.Pampasan kesedihanPampasan kesedihan ialah jumlah berkanun tetap yang boleh dituntut keluarga terdekat selepas kemalangan jalan raya maut di Malaysia, berasingan daripada kehilangan sara hidup.Peningkatan nilai (betterment)Peningkatan nilai ialah potongan yang dibuat insurans apabila pembaikan menjadikan kenderaan lebih baik daripada sebelum kemalangan, seperti alat ganti baru.Punca sebab (causation)Punca sebab ialah kaitan antara kecuaian pemandu lain dengan kecederaan sebenar anda, yang mesti dibuktikan dalam sesuatu tuntutan di Malaysia.Akta Undang-Undang Sivil 1956Akta Undang-Undang Sivil 1956 ialah statut Malaysia yang menetapkan cara ganti rugi dinilai bagi tuntutan kecederaan diri, tanggungan dan harta pusaka.Kompendium Anugerah Kecederaan PeribadiKompendium Anugerah Kecederaan Peribadi ialah panduan Majlis Peguam yang digunakan mahkamah Malaysia sebagai rujukan menilai kesakitan dan penderitaan.Kompaun kesalahanKompaun kesalahan membenarkan sesetengah kesalahan trafik, seperti laporan polis lewat, diselesaikan dengan bayaran denda dan bukan pendakwaan.Penghakiman persetujuanPenghakiman persetujuan ialah penyelesaian yang dipersetujui kedua-dua pihak dan direkodkan mahkamah sebagai keputusan muktamad dalam tuntutan kemalangan.Perintah persetujuanPerintah persetujuan ialah perintah mahkamah di Malaysia yang hanya merekodkan perkara yang telah dipersetujui kedua-dua pihak dalam tuntutan.Kecuaian menyumbangKecuaian menyumbang ialah cara sebahagian kesalahan sendiri mengurangkan pampasan di Malaysia, dan bukannya menamatkan terus sesuatu tuntutan.Tuntutan tanggunganTuntutan tanggungan ialah cara pasangan, ibu bapa dan anak-anak di Malaysia menuntut sokongan yang hilang apabila kemalangan jalan raya membawa maut.Discovery (pendedahan dokumen)Discovery ialah peringkat pra-perbicaraan di mana kedua-dua pihak mesti bertukar dokumen berkaitan tuntutan, seperti laporan dan rekod perubatan.Kewajipan berhati-hatiKewajipan berhati-hati ialah kewajipan undang-undang setiap pengguna jalan raya, dan sebab ia menjadi titik permulaan sesuatu tuntutan kecuaian.
E–L
e-Reporting (laporan kemalangan atas talian PDRM)e-Reporting ialah sistem laporan polis atas talian PDRM untuk kemalangan kecil tanpa kecederaan atau kerosakan harta pihak ketiga.Tuntutan harta pusakaTuntutan harta pusaka ialah cara kerugian si mati sendiri, seperti kesakitan dan kos perubatan sebelum mati, dituntut untuk harta pusaka di Malaysia.Ex gratiaEx gratia ialah bayaran secara ihsan yang dibuat tanpa mengaku kewajipan undang-undang untuk membayar, seperti sesetengah keputusan MIB.Excess (potongan sendiri)Excess ialah jumlah tetap yang dibayar pemegang polisi bagi kos pembaikan kenderaan sebelum insurans menanggung baki bawah polisi motor.Gambar rajah (pelan lakaran kemalangan)Gambar rajah ialah lakaran pelan polis yang menunjukkan kedudukan kenderaan dan susun atur jalan, digunakan sebagai bukti dalam tuntutan.Ganti rugi amGanti rugi am ialah kepala pampasan bagi kesakitan, penderitaan dan cara kecederaan mengubah hidup anda, dinilai bawah undang-undang Malaysia.Ganti rugi am lwn khasGanti rugi am memampas kesakitan dan penderitaan, manakala ganti rugi khas membayar balik kerugian tunai yang boleh dibuktikan akibat kemalangan.Mahkamah TinggiMahkamah Tinggi ialah peringkat mahkamah apabila tuntutan sivil Malaysia mencecah nilai tertentu, dan sebab tuntutan kemalangan kekal di Mahkamah Sesyen.Bayaran interimBayaran interim ialah bayaran separa awal semasa tuntutan di Malaysia, dibuat sebelum jumlah penuh pampasan diselesaikan sepenuhnya.IPD (Ibu Pejabat Polis Daerah)IPD, atau Ibu Pejabat Polis Daerah, ialah tempat kemalangan biasanya dilaporkan secara rasmi jika ia menyebabkan kecederaan atau kerosakan pihak ketiga.Pelaku tort bersamaPelaku tort bersama (joint tortfeasors) ialah dua atau lebih orang yang perbuatan berasingan mereka bersama menyebabkan satu kemalangan, masing-masing berpotensi bertanggungjawab penuh.JPJ (Jabatan Pengangkutan Jalan)JPJ ialah Jabatan Pengangkutan Jalan Malaysia, mengendalikan pendaftaran kenderaan, cukai jalan dan lesen memandu berkaitan tuntutan kemalangan.JSPT (Jabatan Siasatan dan Penguatkuasaan Trafik)JSPT ialah jabatan PDRM yang menyiasat kemalangan jalan raya di seluruh negara dan mengenal pasti jalan berisiko tinggi seperti titik hitam.Penghakiman ingkarPenghakiman ingkar ialah keputusan mahkamah terhadap defendan yang gagal membalas atau membela tuntutan dalam tempoh masa yang ditetapkan.Knock-for-knockKnock-for-knock ialah pengaturan industri di mana setiap insurans membayar kerosakan kenderaan pemandunya sendiri tanpa bertikai dahulu tentang kesalahan.Laporan polisLaporan polis ialah rekod rasmi kemalangan yang difailkan dengan PDRM, biasanya diperlukan dalam masa dua puluh empat jam selepas kejadian.Surat tuntutanSurat tuntutan ialah permintaan bertulis rasmi untuk pembayaran sebelum tuntutan difailkan di mahkamah, menyatakan apa yang dituntut dan sebabnya.LiabilitiLiabiliti ialah persoalan undang-undang tentang siapa bersalah dalam kemalangan jalan raya di Malaysia, dan sebab ia diputuskan sebelum soal pampasan.Akta Had Masa 1953Akta Had Masa 1953 menetapkan tarikh akhir memfailkan tuntutan di Malaysia, termasuk tempoh enam tahun di Semenanjung Malaysia bagi kes kecederaan diri biasa.Tempoh had masaTempoh had masa menerangkan tarikh akhir tuntutan kemalangan di Malaysia, daripada enam tahun di Semenanjung Malaysia bagi kecederaan hingga tiga tahun bagi kematian.Penilai kerugianPenilai kerugian ialah orang yang dilantik insurans untuk menyiasat kemalangan dan kerugian anda sebelum insurans memutuskan sesuatu tuntutan di Malaysia.Laporan penilai kerugianLaporan penilai kerugian ialah penilaian bertulis insurans tentang sesuatu kemalangan dan nilai kemungkinannya, disediakan sebelum tawaran penyelesaian dibuat.Kehilangan keupayaan pendapatanKehilangan keupayaan pendapatan ialah pampasan bagi kemerosotan berpanjangan keupayaan mencari nafkah, walaupun gaji semasa belum berkurang.Kehilangan sara hidupKehilangan sara hidup ialah cara mahkamah Malaysia menilai pendapatan yang tidak lagi diterima keluarga selepas pencari nafkah terbunuh dalam kemalangan.
M–R
Mahkamah MajistretMahkamah Majistret mendengar tuntutan sivil yang lebih kecil di Malaysia.Kumpulan Insurans Motor Malaysia (MMIP)Kumpulan Insurans Motor Malaysia (MMIP) ialah insurans bagi pemilik kenderaan sukar diinsuranskan, dan bukan sama seperti Biro Insurans Motor (MIB).Kecuaian perubatan lwn kecederaan kemalanganKecuaian perubatan ialah kemudaratan akibat kesilapan rawatan doktor, tuntutan undang-undang berasingan daripada kecederaan kemalangan jalan raya itu sendiri.Laporan perubatanLaporan perubatan ialah dokumen daripada doktor merawat anda yang merekodkan kecederaan dan rawatan di sebalik sesuatu tuntutan di Malaysia.Biro Insurans Motor (MIB)Biro Insurans Motor (MIB) ialah jaringan keselamatan terhad yang mungkin membayar pampasan kecederaan apabila pemandu bersalah tiada insurans.MultiplicandMultiplicand dijelaskan: angka pendapatan tahunan yang digunakan mahkamah Malaysia untuk mengira kehilangan pendapatan masa depan atau tuntutan tanggungan.MultiplierMultiplier dijelaskan: angka tahun yang digunakan mahkamah Malaysia bagi kerugian pendapatan masa depan, dan bagaimana umur pemohon mempengaruhinya.KecuaianKecuaian dijelaskan: piawaian undang-undang yang menjadi asas kebanyakan tuntutan kemalangan jalan raya di Malaysia, dan tiga perkara yang perlu dibuktikan.Diskaun Tiada Tuntutan (NCD)Diskaun Tiada Tuntutan (NCD) dijelaskan: cara ia terkumpul, apa yang menjejaskannya selepas kemalangan, dan mengapa tuntutan kecederaan biasanya tidak menyentuhnya.Notis kemalanganNotis kemalangan ialah pemberitahuan segera yang diharapkan oleh penanggung insurans selepas kemalangan, biasanya dikehendaki di bawah terma polisi motor.Kerosakan sendiri (OD)Kerosakan sendiri dijelaskan: bahagian polisi insurans motor yang membayar pembaikan kenderaan anda sendiri, berasingan daripada tuntutan kecederaan.Kesakitan, penderitaan dan kehilangan kenikmatan hidupKesakitan, penderitaan dan kehilangan kenikmatan hidup (PSLA) dijelaskan: bahagian tuntutan kecederaan Malaysia yang menilai kecederaan dan kesannya terhadap hidup anda.Polis trafik PDRMPolis trafik PDRM ialah cawangan Polis Diraja Malaysia yang menyiasat kemalangan jalan raya dan menguatkuasakan undang-undang trafik.Hilang upaya kekalHilang upaya kekal dijelaskan: cara kecacatan berpanjangan akibat kemalangan jalan raya di Malaysia didokumentasikan dan diambil kira dalam tuntutan.Kecederaan peribadiKecederaan peribadi ialah kemudaratan fizikal atau psikologi akibat kemalangan, menjadi asas tuntutan terhadap pihak yang bersalah.PIAM (Persatuan Insurans Am Malaysia)PIAM ialah persatuan yang mewakili penanggung insurans am Malaysia, termasuk penanggung insurans motor, dan menyelaraskan rangka kerja tuntutan industri.PlidingPliding dijelaskan: dokumen bertulis rasmi setiap pihak dalam guaman kemalangan jalan raya Malaysia yang menyatakan versi peristiwa masing-masing.Nilai pasaran sebelum kemalangan (PAMV)Nilai pasaran sebelum kemalangan ialah nilai sesuatu kenderaan sejurus sebelum kemalangan, angka yang digunakan penanggung insurans untuk mengira bayaran hapus kira.Pengurusan kes pra-bicaraPengurusan kes pra-bicara ialah proses mahkamah di mana hakim menyelia kemajuan tuntutan sebelum bicara, termasuk tarikh akhir dan perbincangan penyelesaian.PrognosisPrognosis dijelaskan: pandangan profesional doktor tentang pemulihan anda, dan mengapa ia membentuk nilai tuntutan kecederaan peribadi Malaysia.Akta Perlindungan Pihak Berkuasa Awam 1948Akta Perlindungan Pihak Berkuasa Awam 1948 memberi tarikh akhir lebih singkat, tiga puluh enam bulan, untuk menyaman kerajaan atau pihak berkuasa awam Malaysia.PuspakomPuspakom ialah syarikat berlesen menjalankan pemeriksaan kenderaan wajib di Malaysia, memeriksa kenderaan terlibat kemalangan untuk kelayakan jalan dan penilaian pembaikan.KuantumKuantum ialah istilah undang-undang bagi jumlah pampasan yang layak diterima dalam sesuatu tuntutan, dan mengapa ia bergantung kepada bukti, bukan jadual tetap.Panduan kuantumPanduan kuantum menerangkan faktor yang mempengaruhi nilai sesuatu tuntutan, tanpa memetik angka pampasan tetap bagi mana-mana kecederaan.Res ipsa loquiturRes ipsa loquitur ialah prinsip undang-undang yang membenarkan mahkamah membuat kesimpulan kecuaian daripada kemalangan itu sendiri apabila tiada penjelasan lain.Akta Pengangkutan Jalan 1987Akta Pengangkutan Jalan 1987 ialah undang-undang Malaysia yang mewajibkan insurans motor dan mengarahkan penanggung insurans membayar tuntutan kecederaan yang sah.Tindakan kemalangan (running-down action)Tindakan kemalangan (running-down action) dijelaskan: istilah undang-undang tradisional bagi guaman kemalangan motor di Malaysia, dan mahkamah mana yang biasanya mendengarnya.
S–Z
SalvajSalvaj ialah nilai baki sesebuah kenderaan rosak sebaik penanggung insurans menganggapnya hapus kira, biasanya dijual kepada pengumpul besi buruk atau pembeli alat ganti.Seksyen 28ASeksyen 28A Akta Undang-Undang Sivil 1956 menetapkan cara mahkamah Malaysia menilai pampasan bagi kecederaan peribadi pemohon yang masih hidup.Seksyen 52 APJSeksyen 52 Akta Pengangkutan Jalan 1987 mewajibkan kemalangan yang menyebabkan kecederaan, kematian atau kerosakan dilaporkan dalam masa dua puluh empat jam.Tuntutan tanggungan Seksyen 7Seksyen 7 Akta Undang-Undang Sivil 1956 membenarkan pasangan, ibu bapa atau anak menuntut kehilangan sokongan kewangan akibat kematian jalan raya.Tuntutan harta pusaka Seksyen 8Seksyen 8 Akta Undang-Undang Sivil 1956 membenarkan harta pusaka si mati meneruskan tuntutan bagi kerugian yang dialami sebelum kematian.Seksyen 96 APJSeksyen 96 Akta Pengangkutan Jalan 1987 mewajibkan penanggung insurans membayar penghakiman mahkamah bagi kematian atau kecederaan badan terhadap pihak diinsuranskan.Mahkamah SesyenMahkamah Sesyen dijelaskan: mengapa hampir setiap tuntutan kemalangan motor Malaysia difailkan di sini, tanpa mengira jumlah pampasan yang dituntut.PenyelesaianPenyelesaian dijelaskan: cara kebanyakan tuntutan kemalangan jalan raya Malaysia berakhir melalui persetujuan berbanding bicara, dan apa yang perlu disemak sebelum menerimanya.Pelan lakaranPelan lakaran dijelaskan: rajah polis bagi tempat kejadian kemalangan jalan raya Malaysia, dan mengapa ia penting sebagai bukti dalam sesuatu tuntutan.Ganti rugi khasGanti rugi khas dijelaskan: tuntutan bagi kos yang telah anda bayar, seperti bil perubatan dan gaji hilang, dan bagaimana ia perlu dibuktikan.Ganti rugi khas vs ganti rugi amGanti rugi khas berbanding ganti rugi am dijelaskan: perbezaan antara kos sebenar yang dibuktikan dan penilaian mahkamah terhadap kecederaan anda.Sebutan khasSebutan khas ialah pendengaran mahkamah yang ringkas untuk menyemak kemajuan tuntutan yang difailkan, bukan untuk menghujahkan kes itu sendiri.Laporan pakarLaporan pakar dijelaskan: penilaian perubatan terperinci yang menjadi sandaran tuntutan Malaysia untuk menilai kesakitan, penderitaan dan keperluan masa depan.Pernyataan tuntutanPernyataan tuntutan dijelaskan: dokumen yang menyatakan fakta dan pampasan yang dituntut dalam guaman kemalangan jalan raya Malaysia.Akuan berkanun (statutory declaration)Akuan berkanun dijelaskan: kenyataan bertulis bersumpah yang digunakan di Malaysia untuk menerangkan fakta seperti laporan kemalangan yang lewat.SubrogasiSubrogasi dijelaskan: cara penanggung insurans yang telah membayar tuntutan kerosakan sendiri anda boleh menuntut semula kos itu daripada pemandu yang bersalah.Pihak ketigaPihak ketiga dijelaskan: siapa yang dianggap begitu dalam tuntutan insurans motor Malaysia, dan mengapa istilah ini menentukan siapa boleh menuntut daripada siapa.Kecederaan badan pihak ketigaApa maksud tuntutan kecederaan badan pihak ketiga (TPBI) di Malaysia: siapa yang dilindungi, siapa yang membayar, dan bezanya dengan kerosakan kenderaan.Borang tuntutan pihak ketigaBorang tuntutan pihak ketiga ialah dokumen yang digunakan oleh pihak ketiga yang cedera untuk memaklumkan syarikat insurans pemandu yang bersalah tentang tuntutannya.Kerosakan harta pihak ketigaKerosakan harta pihak ketiga ialah kerosakan pada kenderaan atau harta orang lain, dituntut secara berasingan daripada sebarang kecederaan badan yang disebabkan.Pelaku tortPelaku tort ialah orang yang perbuatan cuainya, seperti pemanduan cuai, menyebabkan kerugian atau kecederaan yang menjadi teras sesuatu tuntutan.Hapus kiraHapus kira ialah apabila membaiki kenderaan rosak akan menelan kos lebih daripada nilainya sebelum kemalangan, jadi penanggung insurans membayar tunai berbanding membaikinya.Tanpa prejudisTanpa prejudis dijelaskan: mengapa label ini pada perbincangan penyelesaian dalam tuntutan Malaysia biasanya mengelakkannya daripada digunakan di mahkamah kelak.Writ samanWrit saman dijelaskan: dokumen mahkamah yang secara rasmi memulakan guaman kemalangan jalan raya Malaysia terhadap pihak lain.
Perlukan peguam mengendalikan tuntutan kecederaan anda?
Untuk mereka yang ingin melantik peguam. Untuk maklumat umum, sila gunakan panduan dan alat kami.